0
Breedband

Vitens: waterbedrijf evolueert naar real-time databedrijf

dinsdag 6 juni 2017 | 20:34 CET | Achtergronden
Waterbedrijf Vitens evolueert naar een ‘data-driven’ organisatie waar de inzet van nieuwe technologieën niet wordt geschuwd. Integendeel, Vitens behoort tot één van de waterbedrijven die zich tot de voorlopers mag noemen als het gaat om het optimaal benutten van IoT. "Over twee jaar herken je Vitens niet meer", zegt Rik Thijssen, Manager Business Development bij Vitens.

 

Vitens zorgt met zo’n veertienhonderd medewerkers vierentwintig uur per dag, zeven dagen per week voor de levering van drinkwater voor 5,7 miljoen klanten. Het bedrijf denkt nog beter te kunnen functioneren wanneer de data van die 5,7 miljoen klanten, en de 49.500 kilometer drinkwaterleiding, optimaal in onderlinge samenhang kunnen worden ingezet voor serviceverbetering. Betrouwbaarheid van data en het omzetten van data naar de juiste informatie zijn hiervoor essentieel.

I(o)T-deken

Vitens sloeg zo’n vijf à zes jaar geleden het innovatiepad in wat heeft geleid tot een systeem waarbij real-time inzage wordt verkregen in alle relevante data die de drie kernkwaliteiten van Vitens - Fris vakmanschap, Grensverleggend werken, en Relevant voor de klant – verder moeten verbeteren. "Een aantal jaren geleden realiseerden wij dat we onze real-time onze waterkwaliteit wilde meten. Tegelijkertijd stuurden we pro-actief aan op het verbeteren van de interactie met de klant. Daarnaast wisten we nog relatief weinig over onze ondergrondse infrastructuur, dat in feite fungeert als onze ‘black box’", legt Thijssen uit.   

Een multi-disciplinair team kreeg destijds, en nog altijd, ruim baan van de directie om nieuwe mogelijkheden te verkennen. Die ruimte werd volop benut binnen de Vitens Innovation Playground (VIP) getuige een groot aantal interessante projecten die sindsdien zijn gerealiseerd en inmiddels ook zijn geïmplementeerd. De meest prominente case is Friesland Live!, een ambitieus project dat eind 2015 werd gepresenteerd. 

In praktijk gaat het om negenduizend kilometer lange leidingnet van de provincie Friesland dat werd voorzien van tweehonderd sensoren die real-time de vraag naar en kwaliteit van drinkwater gingen meten. Met het project was een investering gemoeid van drie miljoen euro. Het noodzakelijke onderzoek wat hier aan vooraf ging was voor een  deel afkomstig van twaalf miljoen euro subsidie die de Europese Unie heeft uitgetrokken voor het samenwerkingsverband Smart Water for Europe. 

'Zelf kennis opbouwen'

FrieslandLive! is volgens Vitens het eerste smart watergrid waarmee het bedrijf zich profileert als voorloper binnen Europa, en misschien wel wereldwijd. Voor het houden van veldtesten beschikt Vitens over een eigen speelveld, het Vitens Innovation Playground in Leeuwarden waar druk wordt geëxperimenteerd met slimme leidingnetwerken. Er wordt samengewerkt met sensorleveranciers, zoals het technologie bedrijf Optiqua, en kleine databedrijven, maar de grotere bedrijven worden bewust buiten de deur gehouden.

"Daar zijn meerdere redenen voor", legt Thijssen uit. "Er is geen integrale oplossing voor waterbedrijven. Het huidige aanbod van grote technologiebedrijven is weliswaar geavanceerd en veelbelovend, maar wij konden geen juiste match vinden voor onze specifieke doelstellingen. En bovendien: wij willen zelf graag de kennis en expertise in-house opbouwen om onze onafhankelijkheid en wendbaarheid te behouden."

Thijssen vervolgt: "Er komt een moment waarop we een grote IT-deken boven ons krijgen hangen, maar zover is het nog niet. We creëren eerst kritische massa binnen Vitens. Onze  ICT-afdeling telt 90 man waarvan er 15 nauw betrokken zijn bij IoT."

Sensus Flexnet

Vitens voerde onlangs nog een succesvolle pilot uit met het Sensus FlexNet communicatienetwerk. Sensus is een merk van Xylem en aanbieder van communicatietechnologie, geavanceerde metrologie en data-analyse voor de water-, elektriciteits- en gasindustrie. Met het oog op de snelle opmars van connected sensoren en devices, heeft Sensus binnen het FlexNet communication network speciale oplossingen ontwikkeld voor strategisch belangrijke IoT-toepassingen.

Het doel van de pilot was om door afstand of obstakels moeilijk bereikbare meters op een betrouwbare en veilige manier uit te lezen. De Leeuwarden-pilot was honderd procent succesvol en bewees de voordelen van het inzetten van gespecialiseerde communicatietechnologie die is ontwikkeld voor de nutssector.

FlexNet gebruikt een gespecialiseerd, gelicencieerd frequentiespectrum, uitgerold en beheerd door Entropia en ComBus Technologies, dat beschermd is tegen interferentie door andere netwerken en apparatuur. In tegenstelling tot IoT-netwerken die gebruikmaken van een ongelicencieerd spectrum, biedt het FlexNet-systeem betere beveiliging en een hogere betrouwbaarheid met bijna real-time datatransmissie. Sensus sloot begin dit jaar een overeenkomst met Entropia en Combus.

Geconvergeerd dataplatform

De focus ligt bij veel sectoren op vooral op monitoren en meten. Bij Vitens wordt bekeken welke informatie het zich wil toe-eigenen, bij voorkeur alles in real-time. Via een in-house ontwikkeld systeem is dit inmiddels tot op detailniveau mogelijk. De ‘verkeerstoren’ is een opeenstapeling van lagen, van leidingniveau tot nog diepere lagen waarbij gebruik wordt gemaakt van sensoren voor druk, flow, pH, temperatuur en waterslag. 

Voor de verwerking van Big Data maakt Vitens gebruik van eigen ontwikkelde algoritmen en de real-time dataverwerkingstechnologie van MapR, een van de belangrijkere leveranciers van Hadoop-technologie. Ook social media is onderdeel van het geconvergeerde dataplatform. Notificaties vormen tevens een belangrijk onderdeel, met name als communicatiekanaal richting de klant.

"Daarvoor hebben we onze Social Media Monitor. Op basis van tweets krijgen we direct inzage in eventuele problematiek zoals een lekkende leiding. Bij calamiteiten krijgen we een heat map en we kunnen notificaties uitsturen via sms." Maar Vitens wil verder gaan dan de meeste waterbedrijven en zijn voortrekkersrol op het gebied van de adoptie van nieuwe technologieën blijven behouden. Het gaat niet alleen om het einddoel, heel veel spin-off waar we veel profijt van hebben", onderstreept Thijssen.

Zwemmende sensor

Eén van de meest veelbelovende oplossingen waar momenteel aan wordt gewerkt is een zwemmende sensor die in waterleidingen moet gaan dienen als real-time inspecteur om afwijkingen van een leiding of lekkages te kunnen rapporteren., Op de computerschermen van de centrale waterverdeling van Vitens wordt dan een afwijking gevisualiseerd, dan tot op detailniveau, gebaseerd op automatische notificatie. opeenstapeling van lagen van leidingniveau tot op nog diepere lagen. Verschillende sensoren voor druk, flow, pH, temperatuur en waterslag. Hierbij kan Vitens, en ook andere waterbedrijven, bogen op expertise uit de olie- en gasindustrie. 

Inmiddels hebben tien waterbedrijven hun handtekening gezet onder een overeenkomst die de gezamenlijke ontwikkeling van een zwemmende sensor moet bekrachtigen. "Het is bijzonder dat juist Nederlandse waterbedrijven hier een voortrekkersrol in vervullen aangezien de verspilling bij Nederlands drinkwaterbedrijven als gevolg van lekkages (non-revenue water, NRW) relatief laag ligt, op zo’n 5 procent ligt. In Londen bijvoorbeeld ligt dit op 25 procent." 

Thijssen verwacht dat Vitens als organisatie over twee jaar een complete transformatie heeft doorgemaakt, mede dankzij de inzet van nieuwe, Iot-gerelateerde technologieën. "We blijven een publiek waterbedrijf, maar dan met een sterk verbeterde bedrijfsvoering, lagere operationele kosten en een geoptimaliseerde klantinteractie."



tp:vandaag

Elke werkdag rond 10.00 uur verstuurt Telecompaper de gratis "tp:vandaag".

Meld u nu aan

Categorieën:
Landen:
::: voeg een reactie toe