0
Mobiel

Wrap-up 5G: acht nieuwe aanbieders, uitbreiding naar mmWave-spectrum, aandacht voor network sharing en broadcast

donderdag 31 oktober 2019 | 11:00 CET | Nieuws

We blikken kort terug op de ontwikkelingen rond 5G in de afgelopen weken. In grote lijnen waren deze ontwikkelingen niet anders dan in de periode ervoor: het aantal commercieel actieve netwerken groeit gestaag en inmiddels zien we ook activiteit in het mmWave-spectrum boven 6 GHz. 

De ACM bereidt een advies voor omtrent een heet hangijzer: network sharing. Hoe kunnen de kostenbesparingen in evenwicht gebracht worden met eventuele nadelen, zoals verminderde concurrentie en het opgeven van enige mate van controle over het netwerk. Verder viel een verhevigde activiteit van de audiovisuele sector op, die verschillende toepassingen voor 5G ziet.

We verwijzen terug naar ons webinar van 10 oktober en naar onze vorige wrap-up van 29 augustus. Daarnaast wijzen wij natuurlijk ook vooruit: naar ons aankomende Telecompaper Insights congres van 28 november, geheel gewijd aan 5G.

Status: 5G is nog niet klaar

Om te beginnen staan we stil bij de huidige status van 5G. We moeten bedenken dat aan een aantal essentiële randvoorwaarden voor de aanleg nog niet voldaan is:

  • De technologie is nog niet af. De 5G-standaard is nu gebaseerd op Release 15 van de 3GPP, maar Releases 16 (2020) en 17 (2021) zullen features toevoegen, zoals de URLLC-technologie waarmee de latency verder omlaag kan.
  • In tal van landen (waaronder Nederland) is het benodigde spectrum nog niet geveild.
  • Er zijn geluiden over dure en inadequate 5G smartphones. In de woorden van de Finse operator DNA (21 oktober): "at the moment, for example, the range of 5G phones is still very limited and the performance of the devices is poor. We will only bring 5G subscriptions and phones for sale when the 5G network coverage expands to truly serve customers and 5G phones become more technologically advanced models".
  • 4G werkt uitstekend, zal nog vele jaren dienst doen en wordt nog altijd uitgebreid en verbeterd.
  • De business case is allerminst duidelijk, reden voor partijen om de aanleg uit te stellen (America Movil) of vraaggedreven aan te pakken (T-Mobile AT). In de aankomende multibandveiling komen dekkingseisen dan ook niet voor.
  • Een nieuwe ontwikkeling is een initiatief vanuit de WBA (Wireless Broadband Alliance) en de NGMN (Next Generation Mobile Networks) Alliance om de radio-apparatuur van 5G en WiFi te laten convergeren.

Wat is 5G en andere vragen

Voor het antwoord op de vraag 'wat is 5G' verwijzen wij naar de onderstaande tabel, waarin de ontstaansgeschiedenis beschreven wordt aan de hand van zeven punten, waarop steeds in drievoud ingegaan wordt.

  1. 2. 3.
 Netwerkcapaciteit uitbreiden Spectrum toevoegen Spectral efficiency verbeteren Netwerk verdichten
 Stippen op de horizon voor 5G 20 Gbps 1 mln devices per km^2 Latency 1 ms
 Verbetering t.o.v. 4G Pieksnelheid x20 Spectral efficiency x3 Latency /10
 Technologieconcepten eMBB mMTC URLLC
 Netwerkonderdelen 4G core 5G NR (new radio) 5G core
 Spectrumgebieden Laag: sub 1 GHz Midden: 1-6 GHz Hoog (mmWave) >6 GHz
 Use cases Mobility FWA Edge computing, network slicing

De cel rechtsonder staat open voor discussie. Deze vertegenwoordigt de innovatie die 5G met zich mee brengt. Het zijn technologische concepten die met 5G hun intrede doen en het toepassingsgebied van mobiel verruimen.

We trekken de voorlopige conclusie dat 5G globaal op twee manieren ingezet kan worden:

  • Traditioneel (zoals ook 4G), als vervanging van (of aanvulling op) 4G en als vervanging van een vaste lijn, oftewel: voor mobility en FWA (fixed-wireless access).
  • Innovatief, waarbij een paar belangrijke concepten cruciaal zijn, met name Edge Computing (decentraal servernetwerk terwille van een lage latency), Network Slicing (het creeren van virtuele netwerken voor de zakelijke markt) en Massive MIMO (efficienter gebruik van een antenne).

Ten aanzien van de overige vragen:

  • Verschillen van inzicht treffen we aan op diverse fronten. Waar gekozen wordt voor een traditionele aanpak, daar kiezen sommige operators voor een mobiele dienst, andere voor een FWA-dienst. Weer andere partijen leggen de nadruk op de innovatieve diensten. Samenhangend met deze keuze verschilt ook de uitrolstrategie, waarbij men wel of juist niet voor snelle landelijke dekking kiest. Verder verschilt nog de tarifering, met name: moet voor 5G wel of niet een premie gevraagd worden ten opzichte van 4G?
  • De reality check is van belang omdat 4G in veel gevallen gezien wordt als netwerk dat nog vele jaren dienst zal doen, zelfs voorlopig veel belangrijker zal zijn dan 5G. Hierbij hoort de vraag: heeft een bepaalde toepassing 5G nodig, of kan het ook met 4G? En als er 5G voor nodig is, om welk aspect gaat het dan: de bandbreedte (down of up), de lage latency of de grote dichtheid van devices?

Netwerkontwikkelingen: acht lanceringen

De afgelopen weken brachten de nodige ontwikkelingen op de gebieden van zowel netwerken als diensten. Sinds 1 september 20919 hebben we een aantal (ca. 8) operators de 5G-markt zien betreden met een nieuw commercieel aanbod (we laten tests buiten beschouwing). 

Nieuwkomers sinds september zijn Rakuten (een lancering voor een beperkt publiek, Japan), Spark (Nieuw-Zeeland), Drei Austria, Zain (Saudi-Arabie), Telia Finland, O2 UK, Vodafone Hongarije en Eir (Ierland). Verder voegde BT zijn eigen BT-merk toe aan de al gelanceerde EE-diensten en Sunrise voegde een FWA-dienst toe aan de eerder geintroduceerde smartphonediensten. Andere partijen breidden hun inmiddels gelanceerde netwerk geografisch uit.

Overig netwerknieuws:

  • In een aantal gevallen begonnen operators met het gebruiken van mmWave spectrum (boven 6 GHz). Dat gold bijvoorbeeld voor Verizon, dat het spectrum in sportstadions inzet.
  • Uit China kwam een bericht over network sharing, een heet hangijzer in de sector, waar twee partijen aan werken. In Polen startten drie van de vier MNO's een samenwerking. In Nederland kondigde de ACM aan tegen februari 2020 te komen met een adviserend rapport over network sharing.
  • Naast Rakuten in Japan kent de sector een tweede nieuwkomer zonder bestaand 4G-netwerk: het Amerikaanse Dish. Het is nog wel afhankelijk van de beoogde fusie van T-Mobile US en Sprint, maar als die erdoor komt, dan mag Dish enkele onderdelen overnemen bij wijze van remedie. Het gaat met name om spectrum en 9 miljoen prepaid-klanten. De ontwikkeling van satellietaanbieder Dish tot mobiele operator zal wereldwijd gevolgd worden.
  • Veilingen zijn aangekondigd in o.a. Hongarije, Rusland, Oostenrijk, Luxemburg en het VK.

Toepassingen: focus op broadcast

Op het gebied van diensten kwamen de afgelopen weken tal van 'smart' toepassingen voorbij: de smart factory, smart city, smart airport, smart port, smart ambulance, smart farming. Telefonica Spanje gaf een demo van een operatie waarbij een chirurg op afstand (Japan) real-time advies gaf. Prachtige toepassingen die wellicht samen de business case van 5G vormen.

Opvallend was voorts de aandacht voor de audiovisuele sector met diverse broadcasttoepassingen. Die zijn zowel aan de 'voorkant' (distributie via broadcast of multicast) als aan de 'achterkant' (productie of contributie) te vinden. We noemen enkele voorbeelden, zoals deze de afgelopen weken gedemonstreerd zijn.

  • Vodafone Spanje liet zien dat een band en een zanger op verschillende lokaties kunnen optreden, iets waarbij een zeer korte latency cruciaal is.
  • De BBC gebruikte een 5G-verbinding van BT om een reporter op lokatie beeldmateriaal naar de studio te laten sturen.
  • ITN en O2 UK maakten een in real-time geproduceerde commercial, bestaande uit live beeldmateriaal van een sportwedstrijd.
  • In de VS wil Sinclair Broadcast 5G gebruiken voor broadcast, zo mogelijk als vervanging van 4G en/of DTT.
  • De EBU ziet in 5G een mogelijkheid om broadcasttelevisie (met name free-to-air zenders) via 5G aan te bieden, waarbij een simkaart niet nodig zou zijn.


tp:vandaag

Elke werkdag rond 10.00 uur verstuurt Telecompaper de gratis "tp:vandaag".

Meld u nu aan

Categorieën: Mobiel & Draadloos
Bedrijven: America Movil / BBC / BT / Digi / DNA / EE / Eir / O2 UK / Spark / Sprint / Sunrise / Telefonica / Telia / T-Mobile US / Verizon / Vodafone / Zain
Landen: Wereld
::: voeg een reactie toe
Dit artikel is onderdeel van dossier(s)

5G Internationaal

,

SmartCity


Reacties

Deze reactie is verwijderd omdat het reclame bevat.
Reactie verwijderd @ 1-11-2019 - 17:30


Reactie Plaatsen

We welcome comments that add value to the discussion. We attempt to block comments that use offensive language or appear to be spam, and our editors frequently review the comments to ensure they are appropriate. If you see a comment that you believe is inappropriate to the discussion, you can bring it to our attention by using the report abuse links. As the comments are written and submitted by visitors of the Telecompaper website, they in no way represent the opinion of Telecompaper.


Gerelateerd

TU Eindhoven ontwikkelt techniek voor draadloze verbinding 5G-antennes

Published 06 nov 2019 09:56 CET | Nederland
De TU Eindhoven heeft een draadloze technologie ontwikkeld waarmee het mogelijk zou moeten worden om toekomstige 5G antennemasten ...

Gemeenten nog weinig voorbereid op 5G, maar bewustzijn groeit

Published 04 nov 2019 09:13 CET | Nederland
De op handen zijnde introductie van 5G in Nederland maakt dat gemeenten in meer of mindere mate voorbereidingen aan het treffen ...

5G wrap-up: 8 new operators, expansion to mmWave, focus on network sharing and broadcast

Published 31 okt 2019 18:11 CET | Wereld
Our latest 5G wrap-up shows continued development in the market, with a steady increase in the number of active commercial ...

Ericsson: 5G wordt de drijvende kracht achter Industry 4.0

Published 31 okt 2019 13:15 CET | Duitsland
Onlangs opende Ericsson het Industry 4.0 Center of Excellence op de tech-campus van de RWTH Universiteit (Rheinisch-Westfälische ...

Polish operators sign MoU with state fund to cooperate on 5G infrastructure

Published 29 okt 2019 16:25 CET | Polen
Three of Poland's biggest private telecom operators have agreed to consider developing 5G networks with two state entities, ...

Ofcom confirms 5G auction for spring 2020, drops coverage obligations

Published 28 okt 2019 11:05 CET | Verenigd Koninkrijk
UK regulator Ofcom has confirmed plans for a new spectrum auction in spring 2020. The auction will include 80 MHz in the 700 MHz ...

Eir 5G network goes live in 10 towns, cities across Ireland

Published 25 okt 2019 11:46 CET | Ierland
Eir's  5G network has gone live in 10 towns and cities across Ireland. It is second mobile operator to launch a 5G service in the ...

Luxembourg postpones 5G spectrum award to 2020

Published 21 okt 2019 11:29 CET | Luxemburg
Mobile operators in Luxembourg will have to wait until 2020 to know how the government plans to allocate 5G spectrum in the 3.5 ...

ACM gaat markt adviseren over 5G-uitrol en -samenwerking

Published 21 okt 2019 09:47 CET | Nederland
De ACM kondigt aan dat zij leidraden gaat ontwikkelen voor telecombedrijven die infrastructuur willen delen bij de uitrol van 5G. ...

Vodafone Hungary launches commercial 5G service

Published 17 okt 2019 14:28 CET | Hongarije
Vodafone Hungary launched a commercial 5G service a few days before the official announcement ceremony with politicians, writes ...

O2 UK switches on 5G network, offers unlimited data with no premium

Published 17 okt 2019 10:55 CET | Verenigd Koninkrijk
O2 UK has switched on its 5G mobile network in Belfast, Cardiff, London, Edinburgh, Leeds and Slough. The network will be ...

BT launches 5G services for consumer, business customers

Published 11 okt 2019 10:55 CET | Verenigd Koninkrijk
BT has launched 5G mobile services for consumers and businesses. The services are initially available in more than 20 towns and ...

Telia Finland starts offering 5G devices and subscriptions

Published 09 okt 2019 12:25 CET | Finland
Telia Finland has begun offering 5G subscriptions and devices, starting with the Huawei Mate 20 X 5G and Samsung Galaxy S10 5G ...

Zain KSA launches 5G in over 20 cities

Published 07 okt 2019 13:00 CET | Saoedi-Arabië
Zain Saudi Arabia has launched 5G commercial services, with the first phase of rollout implemented through a network of 2,000 ...

Vodafone Spain airs Madrid concert over 5G network

Published 04 okt 2019 10:46 CET | Spanje
Vodafone Spain teamed up with popular rock group Estopa to offer a special Vodafone Yu Music Show in Madrid that was for free for ...

New Zealand's Spark launches first 5G wireless broadband connections

Published 01 okt 2019 07:46 CET | Nieuw-Zeeland
New Zealand operator Spark has announced it has launched its first 5G connections. A limited number of business and consumer ...

Drei Austria offers hybrid 4G-DSL tariffs, introduces first 5G subscriptions

Published 27 sep 2019 09:39 CET | Oostenrijk
Hutchison Drei Austria said that it is starting to offer hybrid tariffs combining 4G and DSL, and is also introducing its first ...

Austrian regulator starts consultation on conditions for second 5G auction

Published 23 sep 2019 16:37 CET | Oostenrijk
The Austrian regulator RTR has started a consultation on the conditions of the tender to award the 5G frequencies in the 700 MHz, ...

Russia to carry out auction for 5G bands in Q1 2020 - report

Published 19 sep 2019 15:27 CET | Russische Federatie
Russian state radio frequencies commission SRFC plans to hold the 5G auction for frequencies in the 25.25-27.5 GHz bands in the ...

Sunrise launches 5G fixed-wireless offer for home, office customers

Published 18 sep 2019 15:13 CET | Zwitserland
Swiss operator Sunrise has opened up its 5G network to home and office customers. Customers can opt for 5G for their fixed ...

Digi Hungary left out of Hungarian 5G auction

Published 16 sep 2019 08:36 CET | Hongarije
Hungarian telecom authority NMHH approved Magyar Telekom, Telenor Hungary and Vodafone Hungary's participation in the 5G spectrum ...

China Unicom, Telecom confirm plans to cooperate on 5G network build

Published 09 sep 2019 14:57 CET | China
China Unicom and China Telecom have confirmed plans to cooperate on building a national 5G network. They plan to co-build one 5G ...

Rakuten to launch mobile service in October, open Free Supporter Programme

Published 06 sep 2019 12:09 CET | Japan
Japan's Rakuten Mobile has announced it will launch its mobile operator service on the local market next month. The operator will ...

Wrap-up 5G: aanleg 5G vordert gestaag, met drie nieuwe netwerken en een totaal van 100 5G-devices

Published 29 aug 2019 17:10 CET | Wereld
Voorlopig staan traditionele diensten centraal (mobiliteit en FWA), maar er zijn interessante nieuwe toepassingen (use-cases) ...