0
Mobiel

AT&T wil testfase voor 5G versnellen

maandag 13 maart 2017 | 12:02 CET | Achtergronden

AT&T wil haast maken met 5G. De Amerikaanse telecomgigant is een van de bedrijven die nu al aan het testen zijn met pre-commerciële toepassingen van 5G, met als doel om vertraging in de ontwikkeling tegen te gaan. Telecompaper sprak op het Mobile World Congress (MWC) met Gordon Mansfield, Vice President RAN & Device Design. 

AT&T is al in 2016 begonnen met het testen van apparatuur voor 28 GHz en 39 GHz frequenties met Nokia. Daarmee kan voor bedrijven en huishoudens een snelle breedbandverbinding worden opgezet als substituut voor een vaste verbinding.

Mansfield was op 1 maart namens AT&T ondertekenaar van de 5G Test Statement. In die 5G Test Statement beloven de bedrijven dat ze gezamenlijk gaan testen en dat ze het proces van standaardisatie zo strak mogelijk gaan volgen voor een 'tussentijdse' standaard.

In deze groep zitten AT&T, China Mobile, NTT Docomo, Vodafone en vendors Ericsson, Huawei, Intel, Keysight, MediaTek, Nokia, Qualcomm, Rohde & Schwarz, Datang en ZTE. De industrie kiest ervoor om de fases van standaardisatie, testen en productierijp maken gelijktijdig te doorlopen.

Het testwerk moet ertoe bijdragen dat de standaarden sneller bevroren kunnen worden. Deze collectieve belofte heeft ook effect gehad. Op 9 maart heeft standaardisatieforum 3GPP besloten om een tussentijdse specificatie te maken voor fixed-mobile wireless toepassingen.

Snel breedband en vast-mobiele diensten

AT&T maar ook concurrent Verizon wil wireless in gaan zetten in de markt voor vast breedband. Beide hebben nog een ADSL-netwerk, dat qua snelheid voorbij wordt gestreefd door de kabelsector, door Google Fiber en door lokale glasvezelinitiatieven. Beide zijn bezig met selectieve verglazing en upgrades, maar die zijn tijdrovend en kostbaar. Bovendien is verglazing geen optie voor dunner bevolkte regio’s.

In mmWave spectrum is veel capaciteit te vinden. AT&T werkt aan AirGig technologie om signalen te transporteren langs bovengrondse telefoonlijnen. Op die lijnen wil AT&T goedkope antennes plaatsen die het signaal langs (en niet door) de draad sturen. Op die manier kan bestaande infrastructuur worden gebruikt.

Verizon heeft een eigen pre-commerciële specificatie opgesteld voor 5G, het Verizon 5G Test Forum (5GTF) en werkt samen met bedrijven als Cisco en Nokia aan het bruikbaar maken van de apparatuur. Ook daar is eMMB (enhanced Mobile broadband) het eerste doel.

Krappe tijdsschema’s

AT&T wil een actieve bijdrage leveren aan het ontwikkelen en testen van het radionetwerk dat voor 5G nodig is, om in de VS sneller te kunnen uitrollen. Het schema is krap, benadrukt Mansfield.

3GPP Release 15 – de eerste voor 5G – staat gepland in medio 2018. Mansfield wijst op het feit dat 3GPP altijd uitgaat van de data waarop de leden een besluit nemen. Het duurt dan nog drie maanden voordat men alle technische specificaties publiceert. Pas dan kunnen de bedrijven daarmee aan de slag (ook al is vooraf veel bekend, verrassingen zijn niet helemaal uit te sluiten).

5G vereist radioapparatuur, chipsets, een nieuwe radio (NR) air interface en de nodige software. Dat moet worden ontwikkeld en getest op interoperabiliteit en stabiliteit. Na de fase van standaardiseren en testen volgt gewoonlijk nog een fase om alle apparatuur gereed te maken voor serieproductie. Op die manier dreigen er nu harde deadlines te worden gemist.

In Korea en Japan (Olympische Spelen) en ook wel in Europa (voetbal) zijn er grote sportevenementen waar de industrie de klokken op gelijk zet de uitrol van netwerken. Het staat nu al vast dat in Tokyo heel veel sport zal worden vastgelegd in 8K video. Op de OS van Londen 2012 was dat een paar momenten, zoals de openingsceremonie en de 100 meter sprint. Volgens Mansfield zijn er niet van die vaste peildata in de VS, maar is het eerder een doorgaand proces in een competitieve markt voor breedband.

Parallel ontwikkelen

In de hele ontwikkeling is men nu op het punt gekomen dat de hardware – de dozen – parallel ontwikkeld kan worden aan de software. Zowel in de ontwikkelingsfase als in de testfase wordt er gewerkt met uitwisselbare hardware waarop de nieuwste software wordt geladen zodra die gereed is.

Ook in de hardware geldt vertraging als zeer onwenselijk. De sector wil in december 2017 beginnen met het bevriezen ( ‘Lock Down’), van de onderste lagen, legt Mansfield uit. Dan kunnen de makers van de chipsets beginnen aan de ontwikkeling van hun pre-commerciële en commerciële apparatuur. Zodra de laatste versies getest zijn en stabiel genoeg zijn, kan een operator samen met zijn klanten door naar de pre-commerciële fase.

In de hogere lagen zijn nog wijzigingen nog te verwachten. Maar: dat gaat om softwarematige aanpassingen. Dat moet ook wel, want de bovenste lagen moeten zo flexibel zijn dat ze de komende 40 jaar kunnen worden doorontwikkeld. Maar dan gaat niet meer om de hardware.

De luchtvaartindustrie laat zien dat het riskant is om ontwikkeling en productie gelijktijdig te doorlopen. Bij alle grote projecten (Airbus A380, Boeing 787 Dreamliner, Lockheed-Martin F-35 Lightning II / de JSF) leid(d)en wijzigingen in het ontwerp tot zeer dure verbouwingen van al geproduceerde toestellen. In de telecomsector zijn de risico’s naar verwachting minder groot. De aanpassingen zitten vooral in de software. Gebruikers accepteren dat ze hun eerste generatie apparatuur snel zullen afschrijven.

Continue evolutie bij AT&T

Mansfield zegt dat sinds is het dataverkeer op het AT&T mobiele netwerk "met 250.000 procent" gegroeid; meer dan de helft is nu video. "We constantly have to find places to put that traffic".

De evolutie van 4G wordt daarvoor ingezet, maar AT&T is al bezig met de ontwikkeling van 5G. De snelste manier om daarmee te beginnen is via de Non-Standalone (NSA) versie van 5G. Om de ontwikkeling sneller te laten lopen, wordt 5G NR (New Radio) in nieuw spectrum ontwikkeld, terwijl alle signaalverkeer wordt afgehandeld over LTE.

Waar dat NR-spectrum gevonden kan worden, is internationaal nog onder discussie. Er zijn meerdere grote telecomregio’s in de wereld met verschillende bestemmingen voor frequenties. Er zijn wat gemeenschappelijke banden, zoals 28 GHz, 37 GHz en 39 GHz. In 57-64 GHz en 64-71 GHz zijn licentievrije blokken te gebruiken, verwacht AT&T, in elk geval voor de Amerikaanse markt. In het spectrum lager dan 6 GHz is 3,4-3,8 GHz het meest kansrijk.

Bijdrage aan testwerk

AT&T Labs test met meerdere vendors in het "5G Technology Testbed", zowel voor mmWave als sub-6 GHz frequenties. De testen lopen al in Middletown ,NJ en op twee locaties in Austin, TX.

AT&T kondigt aan zich te richten op channel sounding & measurement, de analyse van hoe een signaal zich door de lucht voortplant. Vooral met complexe antennes (Massive MIMO) is dat een vraagstuk.

Ten derde begint AT&T met Ericsson en Intel met ‘friendly user tests’ in 28 GHz. Het laaghangende fruit is het aanbieden van vast-mobiel breedband aan consumenten en MKB bedrijven via een 28 GHz netwerk. Wat AT&T doet, komt overeen met de plannen van Verizon. Dat bedrijf heeft een eigen 5G Test Forum (5GTF) en richt zich ook op vast-mobiele diensten.

Er is echter geen directe samenwerking of coördinatie tussen de twee bedrijven, benadrukt Mansfield. "We zitten in dezelfde internationale fora en leveren onze input gebaseerd op de eisen van de Amerikaanse markt." Direct overleg is uit het oogpunt van mededinging niet mogelijk.

Toepassingen/roadmap

De vereisten van 5G zijn vaker beschreven: ze zijn te vinden op de driehoek eMMB/latency/MTC. eMMB (evolved Mobile Broadband) zorgt voor capaciteit en snelheid voor (menselijke) gebruikers.

Sinds Release 13 zijn er al mogelijkheden voor Internet-of-Things, maar de meest interessante toepassingen zijn afhankelijk van ultralage latency en zeer hoge betrouwbaarheid, die met Release 15 meekomen. De echte ontwikkeling van New Radio komt met Release 16 in 5G+.

Het Core Netwerk en de clouddiensten groeien mee met de het tempo van de ontwikkelingen in het radio-gedeelte, legt Mansfield uit. Hij zegt dat AT&T al enkele jaren bezig is om het netwerk te virtualiseren. Nu is 30-40 procent van de functies gevirtualiseerd, eind dit jaar is dat 45 procent en tegen 2020 is dat 70 procent. In het core netwerk zijn de investeringen gericht op de ontwikkeling van 4G naar 5G. De doorbraak van virtualisatie betekent "we spin up functions as we go along".

De prioriteiten worden gelegd bij toepassingen met hoge groei. "Op een bepaald moment moeten we wel de legacy systemen gaan weghalen, maar dat is een geleidelijk proces". Hij claimt dat AT&T daarin voor loopt op de andere spelers in de VS, maar ook in de rest van de wereld.

5G chipsets

Maker van chipsets Qualcomm heeft de X50 modem in ontwikkeling, waarmee 5G kan worden geïntegreerd in smartphones en gecombineerd tot 2G-3G-4G-5G op één chip. Het bedrijf heeft op MWC aangekondigd dat het alle 5G banden zal ondersteunen, zowel sub-6 GHz als mmWave. Qualcomm ondersteunt ook de NSA (Non-Stand Alone) versie van 5G NR, waarbij LTE wordt gebruikt voor al het signaalverkeer voor 5G.  

Mansfield stelt dat dit jaar ook in LTE-diensten een sprong gemaakt kan worden, met chipsets en radio’s, zoals de Qualcomm Snapdragon 855 chipset en de X16 modem. Er zitten high-end smartphones in de pijplijn met met de combinatie van 4-carrier aggregatie, 256QAM, 4x4 MIMO en LAA (License Assisted Access, de manier om licentievrij spectrum bij te schakelen). De chipsets zijn er, de smartphones komen dit jaar. "Daarmee zal je zien dat er echt dingen op hun plek vallen."



tp:vandaag

Elke werkdag rond 10.00 uur verstuurt Telecompaper de gratis "tp:vandaag".

Meld u nu aan

Categorieƫn:
Landen:
::: voeg een reactie toe