0
Breedband

De vrije routerkeuze: non-issue of kwestie van netneutraliteit?

maandag 30 maart 2015 | 17:01 CET | Achtergronden

Duitsland is bezig met een wetswijziging die een eind maakt aan 'Routerdwang'. Als de wijziging erdoor komt, kan de consument zelf zijn modem/router uitkiezen, net zoals je zelf je smartphone of tv koopt. De makers van apparatuur steunen het voorstel, de netwerkoperators zijn tegen. De kwestie heeft in Europa nooit veel aandacht gekregen, maar de voorstellen voor netneutraliteit brengen daar mogelijk verandering in.

De vrije keuze van de eindgebruikersapparatuur is vastgelegd in de Europese regels voor de telecommarkten. De Europese Unie heeft een richtlijn (2008/63/EG) die vastlegt dat eindgebruikers zelf hun telecommunicatie-eindapparatuur mogen uitkiezen. 

De richtlijn (waarvan de eerste versie uit 1988 is) is een bouwsteen van de liberalisering van de telecommarkten. Vroeger stelden de staatsmonopolies de specificaties van apparatuur vast.

Nederland heeft ook een tijd gehad waarin de PTT bepaalde dat je een grijze telefoon met draaischijf in huis had. In een geliberaliseerde markt is er geen plaats voor zulke restricties. 

De Europese richtlijn bepaalt dat landen geen bijzondere of exclusieve rechten mogen toekennen op het vlak van eindgebruikersapparatuur, of anders dat ze dat moeten uitleggen. Operators moeten eindgebruikers de informatie verschaffen die ze nodig hebben om een apparaat van hun keuze aan te sluiten. 

De richtlijn legt geen regels op, maar beoogde die weg te nemen, in een markt die toch al geliberaliseerd werd. Er is geen termijn gedefinieerd waarop landen hem moesten omzetten in nationale wetgeving. Mede als gevolg daarvan heeft deze richtlijn een onopvallend bestaan. Er zijn slechts vijf lidstaten die er nationale wetgeving mee gemaakt hebben en Nederland hoort daar niet bij. Duitsland wordt met dit wetsvoorstel land nummer zes. 

Het Duitse ministerie van Economische Zaken heeft (23 februari) een wetsvoorstel gepubliceerd (pdf) dat voor vaste netwerken de eisen aanscherpt om de vrije modemkeuze mogelijk te maken. “End am Routerzwang” heet het ook wel. Het Duitse wetsvoorstel is in consultatie en enkele bedrijven en organisaties hebben al gereageerd.

‘End am Routerzwang’ 

De keuzevrijheid voor de consument is centraal gezet. De wetgever noemt als rechtvaardiging de hogere belangen van keuzevrijheid voor de eindgebruiker, concurrentie en innovatie. 

De probleemanalyse is dat operators de router definiëren als onderdeel van het netwerk, met name kabelbedrijven doen dat. 

De remedie is om wettelijk te bepalen dat het openbare telecommunicatienetwerk eindigt op een passieve component, zoals een IS/RA of een splitter. Aanbieders mogen hun netwerk niet meer zodanig definiëren dat de modem van de gebruiker onderdeel is van het netwerk. Er kunnen boetes komen voor bedrijven die zich daar niet aan houden. 

DSL-performance

Toch roept deze regeling een spanningsveld op. Het wetsvoorstel definieert dat het netwerk eindigt op een passieve component. Maar de werking van het openbare communicatienetwerk is ook afhankelijk van de actieve apparatuur aan de zijde van de eindgebruiker. 

Dat is heel concreet bij DSL. Standaarden zoals vectoring (elimineert ruis door overspraak) en G.inp (elimineert een andere vorm van ruis) kunnen niet werken zonder dat de modem actief ‘luistert’ naar bronnen van ruis en daarover feedback geeft aan de centrale. 

Alle apparatuur die in de EU wordt verhandeld, voldoet weliswaar aan standaarden, maar daaraan zit een grens. Standaardisatie laat met opzet nog ruimte voor fabrikanten om hun eigen ‘secret sauce’ te bereiden en zich te onderscheiden van de concurrentie.

Daardoor staat niet bij voorbaat vast dat in een multi-vendor omgeving alles naadloos samenwerkt, terwijl wel qua performance de lat steeds hoger wordt gelegd. Daarom doen fabrikanten aan interop, interoperability testing. Het is de stap na standaardisatie, het verbetert de performance en stabiliteit. 

De keerzijde van de medaille is dat het ook een drempel kan opwerpen voor apparatuur. Van chipsets voor modems zijn er niet zo heel veel, maar van firmware-versies wel. Een chipset-firmware combinatie die niet goed werkt, kan problemen veroorzaken. 

Witte of zwarte lijst

Bij een slecht werkende modem kan de operator van het DSL-netwerk het profiel van die lijn terugzetten naar ADSL: minder storing, maar ook veel minder bandbreedte. Nu is dat in de eerste instantie het probleem van die eindgebruiker, maar het is niet in het belang van de eindgebruiker of van de andere klanten op dezelfde DSLAM. Het is geen geïsoleerd probleem, omdat overspraak en ruis inwerken op alle koperparen in een hoofdkabel. 

Het is niet gemakkelijk om in te schatten hoe groot dit probleem is, maar het kan ook niet helemaal genegeerd worden. DSL operators werken met een white list van goedgekeurde chipset-firmware-combinaties, of zelfs met een blacklist van apparaten waarbij het profiel van de lijn zonder pardon verlaagd wordt. Dit werpt een drempel op voor de vrije routerkeuze.

VKU (Verband Kommunaler Unternehmer) is de vereniging van kleine internetaanbieders. Duitsland heeft nog een landschap van kleine providers met een netwerk op stads- of zelfs wijkniveau. Deze bedrijven waarschuwen voor problemen. Als de internetsnelheid niet aan de verwachtingen voldoet, klopt de eindgebruiker immers eerst aan bij zijn provider. 

Het wetsvoorstel zegt dat aanbieders alleen support hoeven te bieden voor de eindgebruikersapparatuur die ze zelf hebben geleverd. De providers willen dat ze ook geen support hoeven te bieden op de lijn als de apparatuur van de klant de boosdoener is.

Coax-netwerken: gedeelde verbinding

De kabelbranche is nog meer uitgesproken in haar kritiek. Unitymedia-KabelBW (een dochter van Liberty Global) en ANGA (de brancheorganisatie van kabelaars) wijzen op het feit dat het coaxgedeelte van een HFC-netwerk een shared medium is. Alle signalen komen binnen bij elk huishouden in een segment. Daarom is de modem noodzakelijk als onderdeel van het netwerk, stellen ze. 

Makers van modems en DECT telefoons 

Slechts weinig landen hebben deze Europese richtlijn opgepakt. Dus: het is de vraag waarom Duitsland het wél als een probleem heeft opgevat. De lobby van fabrikanten heeft daarin een rol gespeeld. In tegenstelling tot de meeste Europese landen heeft Duitsland nog een rijtje eigen merken, zoals Auerswald, AVM, Devolo, D-Link, Gigaset, Lancom, TechniSat en Tiptel. In totaal 22 bedrijven steunen de reactie van Verbund der Hersteller von Telekommunikations-Endgeräten. (VHTE).

Deze bedrijven onderschrijven het wetsvoorstel. De faire en open concurrentie om de beste apparatuur is gunstig voor de werkgelegenheid in het MKB, schrijft VHTE. ‘Standort Deutschland’ dus. 

Makers als AVM, maar ook andere zoals Pace, stellen dat de innovatie steeds sneller gaat. De nieuwe standaarden van WiFi volgen elkaar vrij snel op. En er komen meer Home Network/Smart Home toepassingen, waarvoor de hardware in de router sterk genoeg moet zijn om ze te kunnen draaien. 

Grote providers zouden vaak een modem leveren die vooral op prijs is geselecteerd, of ze laten eigen firmware ontwikkelen, met als resultaat dat apparatuur pas na enkele jaren op de markt wordt gebracht en dat updates heel moeilijk zijn.

Overigens is er bij kabelaars vaak wel iets te kiezen. Kabel Deutschland levert standaard een Hitron router, of tegen meerprijs eentje van AVM. Ook Unitymedia-KabelBW levert tegen meerprijs een AVM. 

Netneutraliteit in Europa

Richtlijn 2008/63/EG duikt op in een ander dossier: de netneutraliteit. De apparatuurkeuze heeft geen rol gespeeld in de strikte definitie die de Tweede Kamer heeft gekozen voor netneutraliteit. De Nederlandse definitie bevat een strikt verbod op differentiatie, waarmee de apparatuur ook binnen dat kader valt.

De Europese lidstaten hebben een politiek compromis gesloten over netneutraliteit. In dat voorstel wordt de terminal een aantal keren genoemd in de afwegingen bij het voorstel. Ook de richtlijn 2008/63/EG wordt daarin genoemd als bestaande wetgeving. 

Deze overweging zou bedoeld kunnen zijn als stok achter de deur. Bedoeld om te verhinderen dat internetserviceproviders een modem/router leveren die onvolledige toegang tot internet geeft, of – wat meer past bij de zwakkere definitie van NN – bepaalde vormen van gespecialiseerde diensten en selectieve beprijzing buiten de deur houdt.

Dit zou kunnen betekenen dat 2008/63/EG in de belangstelling komt te staan en dat andere landen – in navolging van Duitsland de wetgeving aanpassen. Daarover is pas wat te zeggen als de onderhandelingen zijn afgerond.

Voor Ziggo zou daar mogelijk nog een kwestie bij kunnen komen. Bij de overname zijn afspraken gemaakt over de onbelemmerde toegang voor aanbieders van tv-content. De Nederlandse overheid wil daarnaast dat OTT-aanbieders toegang hebben tot de huiskamer (netneutraliteit), maar ook dat toegevoegde diensten, zoals ondertiteling of HbbTV, worden doorgegeven. Het zal moeten blijken of de Horizon set-top box en de Horizon Go-app dat in voldoende mate kunnen garanderen.



tp:vandaag

Elke werkdag rond 10.00 uur verstuurt Telecompaper de gratis "tp:vandaag".

Meld u nu aan

Categorie├źn:
Landen:
::: voeg een reactie toe