0
Breedband

Eneco: slimme technologie als aanjager duurzaamheid

maandag 23 januari 2017 | 12:10 CET | Achtergronden
De grenzen van de traditionele velden vervagen in de energiemarkt. Net als in de telecommarkt heeft de energiemarkt te maken met grote veranderingen en staat de omzet onder druk door de verplichte opsplitsing van de energielevering en energienetwerk. De huidige focus: duurzaamheid. Dit verandert het speelveld want de consument neemt niet alleen meer af, hij wekt zelf ook energie op. Dat vraagt om een ander business model. "Via slimme technologie kun je vraag en aanbod beter op elkaar afstemmen", zegt Jan van de Ven, Manager Smart Outdoor bij Eneco Innovation & Ventures. 

In de zomer van 2015 startte Eneco met de nieuwe business unit Eneco Innovation & Ventures, dat zich volledig richt op innovatieve energieprojecten, partnerships en samenwerking met energie startups. Met de oprichting van Eneco Innovation & Ventures wil het bedrijf de overgang naar een duurzame energievoorziening versnellen. Het onderdeel is onder meer verantwoordelijk voor de samenwerking met startups en scale-ups, die via innovatieve energieprojecten die buiten de traditionele energiesector gestart worden en, hopelijk, baanbrekende producten en diensten ontwikkelen. Eneco verwacht de komende jaren zo'n 100 miljoen euro in innovatie en startups te investeren.

Relatie met de klant

Eneco besloot zich in 2007 al te gaan richten op de markt voor duurzame energie. Destijds een opvallende en afwijkende stap, maar de visie bleek voor de lange termijn een succes waardoor het bedrijf zich momenteel mag rekenen tot een van de voorlopers van duurzame energie in Nederland. Sowieso is er werk aan de winkel in Nederland. Het CBS bevestigde in zijn laatst verschenen jaarrapport ‘Hernieuwbare Energie in Nederland’ dat Nederland achter loopt op de rest van Europa. Zo zou het in het huidige tempo nog tot 2040 duren voordat de overheidsdoelstelling van 14 procent duurzame energie wordt behaald.

Tegenover die teleurstellende resultaten staat de robuuste digitale infrastructuur, die na Luchthaven Schiphol en de Rotterdamse Haven wordt erkend als derde Nederlandse mainport waarmee het Europese achterland kan worden ontsloten. Ook wat betreft technologische innovatie zit het wel goed: volgens het CBS is de ICT-sector een drijvende kracht achter innovatie in Nederland. Het CBS signaleert verder dat het aandeel van de ICT-sector in de Nederlandse economie in de loop der jaren steeds verder is gegroeid.

Eneco ziet dat energie en ICT steeds dichter naar elkaar toe groeien. Daarom bekwaamt Eneco zich steeds meer in de adoptie van nieuwe technologieën. Dit doet zij met allerlei partners, waaronder startups. Een goed voorbeeld daarvan is de samenwerking met Quby bij de slimme thermostaat Toon, waarvan er tot dusver 320,000 werden verkocht. Eneco heeft als doelstelling een miljoen verkochte Toons aan het einde van 2017. Voor Eneco biedt Toon een ingang tot de verslimming van huishoudens en wordt het aanbieden van gepersonaliseerde diensten hierdoor mogelijk. Mogelijk wordt het smart home-concept verder uitgebreid, al geeft Van de Ven hier verder geen details over vrij.

Eneco had als energiebedrijf eerst hooguit een paar keer per jaar contact met de klant, maar met Toon kreeg het bedrijf een plek in de woonkamer werden klanten nieuwe features geboden. "En we werden zichtbaar. Daarnaast kregen we er een verdienmodel bij op basis van een waardevol product. Vanuit die positie kun je verder verslimmen met nieuwe diensten en oplossingen."

"Duurzaamheid heeft waarde bewezen"

Smart home is een van de pijlers van Eneco Innovation & Ventures. Daarnaast leunt de unit op smart mobility, smart buildings en smart outdoor. Voor die laatste is Van de Ven sinds eind november 2015 verantwoordelijk. Naar eigen zeggen is Van de Ven, afkomstig uit de bouwsector, altijd bezig geweest met cross-overs naar nieuwe disciplines.

"Net als de telecomsector staat de energiemarkt onder druk. Eind deze maand zal de splitsing van Eneco in een netwerkbedrijf en een productie- en leveringsbedrijf zijn afgerond waardoor we op een nieuwe manier naar de markt moeten kijken. Dat doen we eigenlijk al sinds het aantreden van CEO Jeroen de Haas in 2007. Die zette direct vol in op duurzaamheid terwijl het thema nog nauwelijks actueel was in de energiemarkt. Decentraal is daarbij de toekomst: energie uit zon en wind. Met een hoofdrol voor de klant, die zijn gebruik moet aanpassen aan de beschikbaarheid. Of zelf energie moet opslaan", zegt Van de Ven.

En in dit proces komt technologie om de hoek kijken. Want, zo beredeneert Van de Ven, duurzaamheid laat zich niet sturen. Met andere woorden: je kunt de zon niet aan en uit zetten. "Daarom moet je kijken hoe je vraag naar en aanbod van duurzame energie bij elkaar kunt brengen bijvoorbeeld met slimme technologie. Pieken in je vraag kun je bijvoorbeeld laten matchen met de pieken in  beschikbare duurzame energie. Een voorbeeld hiervan is dat je een koelcel net even wat harder laat koelen als het hard waait."

Ten tijde van het aantreden van Jeroen de Haas als nieuwe topman van Eneco kon duurzame energie niet of nauwelijks concurreren met conventionele energie. Maar inmiddels ligt dat anders. Van de Ven verwijst daarbij naar het contract dat Eneco enkele jaren geleden sloot met NS, dat op zoek was naar duurzame alternatieven. Eneco kwam uiteindelijk naar boven als winnaar uit een aanbesteding voor het nieuwe stroomcontract voor het totale elektrische treinverkeer voor de periode 2015-2025. Sinds 1 januari van dit jaar rijden alle treinen van de NS op 100 procent windenergie.

De weg naar smart cities

Volgens Van de Ven zullen smart cities niet ontstaan door revolutie maar door evolutie. Daarom is ‘flexibility by design’ de belangrijkste factor bij het verder ontwikkelen van de smart city. Je moet anticiperen op groei maar, maar je kunt niet wachten tot de allesomvattende totale smart city oplossing, die op congressen wordt bepleit klaar is. Gemeentes zouden nu moeten starten met incrementeel verbeteren van de situatie, stelt hij. "Er is in de natuur ook niet een organisme dat alles omvat. Als alles in de cloud wordt opgeslagen, is het nu technologisch al mogelijk om data van verschillende smart city-projecten aan elkaar te knopen. Er moet dan wel meer samenwerking komen zodat men van elkaar kan leren."

Een killer app voor smart city is er, naast energiebesparen op verlichting, nog niet. Er zijn veel waardevolle toepassingen bedacht, maar de implementatie vergt dat de infrastructuur breed beschikbaar is. ‘Je kunt op een straatje geen killer app  bouwen’. Met andere woorden: de verscheidenheid aan diensten en oplossingen binnen een smart city zijn legio en veel ervan zijn nog niet eens bekend. Daarnaast zijn er door de jaren heen wel veel proofs of concepts geweest, maar die zijn kostbaar en vaak enigszins gekunsteld. "Er wordt nu gesproken over ontzettend geavanceerde oplossingen terwijl je moet toewerken naar een duurzaam groeimodel. Een model waarbij de investeringen in infrastructuur geleidelijk kunnen toenemen met het ontstaan van nieuwe diensten. Dat zie je ook in de telecom met het groeipad naar 5G, daar is ook eerst GPRS, GSM en 4G aan vooraf gegaan."

Om smart outdoor versterken maakte Eneco Luminext tot een ‘venture’, een zelfstandig opperend bedrijf binnen Eneco Innovation & Ventures, in 2016. Luminext is het bedrijf achter Luminizer software. Meer dan 100 gemeentes gebruiken Luminizer voor het managen en bedienen van objecten in de buitenruimte. Luminext levert bovendien slimme dimsystemen voor openbare verlichting. Hiervoor gebruikt zij voor haar eigen producten het RF-netwerk.Maar het Luminext-platform kan ook systemen van andere leveranciers en op basis van andere communicatietechnologie zoals LoRa of NB-IoT aansturen.

Samenwerkingsverbanden

Ook gaat Eneco open samenwerkingsverbanden aan met diverse partijen om de transitie naar een slimme stad te faciliteren, waarvan Sustainder een mooi voorbeeld is. Het doel van de meerjarige samenwerking is het bieden van een open systeem dat via slimme openbare verlichting met geïntegreerde sensoren gegevens uit de omgeving verzamelt en verwerkt tot concrete en betrouwbare informatie. Het verlichtingsnetwerk is de basis voor de slimme stad met de lantaarnpaal als hub.

De startup Sustainder startte eind vorig jaar met de verkoop van zijn slimme armaturen. De straatverlichting is voorzien van een draadloos besturingssysteem en sensoren, die onder andere temperatuur, luchtvervuiling, geluid en vocht kunnen meten. Daarnaast wordt met de software van Luminext op afstand het lichtniveau naar behoefte verhoogd of verlaagd voor een veiliger gevoel op straat. Het partnership bestaat eruit dat kennis en visie op ontwikkelingen worden gedeeld en dat de armaturen van Sustainder naadloos zijn geïntegreerd in de software van Luminext. Uniek aan de samenwerking is dat gezamenlijk oplossingen bedacht en ontwikkeld worden, in een open samenwerking zodat met maximale flexibiliteit de beste kwaliteit ontstaat. Hierdoor kunnen waardevolle totaaloplossingen op basis van locatie gebonden sensor data ontstaan.

Het is Eneco’s visie dat de geleidelijke ontwikkeling naar smart cities uiteindelijk leidt tot een breed uitgerold netwerk van ‘Smart City Hubs’. Deze hubs zijn voorzien van glasvezel en kunnen benut worden als opstelpunt als 5G gelanceerd wordt, naar verwachting rond 2020 Op plaatsen waar nog geen glasvezel beschikbaar is hoeft niet gewacht te worden. Voor het areaal aan bestaande verlichting is het nieuwe product LightScout beschikbaar, dat defecte verlichtingen op afstand kan signaleren. Hierdoor wordt nu al op onderhoud bespaart binnen de gemeente. Bij vervanging van de verlichting is het raadzaam om meteen een dimsysteem op te nemen. Nu is nog slechts 1% van de openbare verlichting slim, dus daar ligt een heel grote markt, ziet Van de Ven. Klanten hebben volgens hem besparingen tot 80% gezien door het gebruik van slimme lantaarnpalen. Naast de besparingen voor de gemeentes, zijn er ook voordelen voor inwoners, zoals betere veiligheid doordat kapotte lantaarnpalen eerder worden gemaakt.

Vraag en aanbod in balans

De big data die deze lichtmasten genereren, wordt door Luminext in het Luminizer cloud systeem opgeslagen, maar de data is van de betreffende gemeente. De data wordt gebruikt om analyses en rapportages aan de gemeente te presenteren. "We kunnen data opslaan in de cloud en apps maken voor gemeentes om deze data inzichtelijk te maken. Eneco mag de data niet voor andere doeleinden gebruiken tenzij toestemming is verkregen van de opdrachtgever. We hebben ook geen applicatie die privacygevoelige informatie verzamelt. Bovendien is alle data versleuteld."

Volgens Van de Ven komen nieuwe oplossingen nu eindelijk uit hun niche. Er zijn zelfs gemeentes die principieel aansturen op de verduurzaming van hun steden. "We zien de volumes groeien en ook vanuit het buitenland is er interesse. We gaan verder kijken welke ervaringen we opdoen met alle data en werken aan zinvolle applicaties die ervoor zorgen dat de omgeving om ons heen prettiger, duurzamer en veiliger wordt. Eneco start altijd vanuit het perspectief van energiebesparing. Van daaruit laat het zich leiden door klantbehoeftes die op basis van de techniek mogelijk worden. Uiteindelijk wordt Eneco een partij die vraag en aanbod in balans met elkaar brengt."



tp:vandaag

Elke werkdag rond 10.00 uur verstuurt Telecompaper de gratis "tp:vandaag".

Meld u nu aan

Categorie├źn:
Landen:
::: voeg een reactie toe