0
Mobiel

Het Europese netwerk van 5G steden begint vorm te krijgen

woensdag 13 december 2017 | 10:32 CET | Achtergronden

De Europese Commissie streeft naar een netwerk van 5G-steden, omdat daar getest kan worden met 5G-technologie en toepassingen. De bedrijven in de sector zijn afhankelijk van ‘hun’ overheid om spectrum beschikbaar te maken, eerst voor experimenteervergunningen en daarna voor commerciële diensten. De nadruk ligt in deze fase op 3,5 GHz. Veel landen volgen het initiatief van Brussel en nomineren steden. Het Nederlandse ministerie van Economische Zaken houdt de boot af en zegt te kunnen vertrouwen op de markt om 5G te introduceren. Die redenering gaat echter voorbij aan de hoeveelheid R&D die er nog nodig is om 5G te ontwikkelen.

Vier pijlers onder 5G

De ontwikkeling van 5G is al jaren geleden begonnen. Op het Mobile World Congress van 2012 werden er al aankondigingen gedaan. De mobiele branche heeft de eerste jaren gewerkt aan de visie. Eerst heeft men alle functionele eisen verzameld en  gegroepeerd in drie thema’s. Pas enkele jaren later is men gaan zoeken naar geschikte frequenties. Het ontwikkelingswerk voor 5G wordt gericht op vier toepassingen:

  • Massive Machine Type Communications (M-MTC): IoT voor zeer grote aantallen connected devices
  • Critical Machine Type Communications (C-MTC): verbindingen met een zeer hoge kwaliteit qua latency en packet loss.
  • Enhanced Mobile Broadband (EMBB): dataverbindingen van enkele tot tientallen gigabit per seconde. 
  • Fixed Wireless Access (FWA): breedband in het buitengebied

De EU heeft sinds 2008 de 3,5 GHz-band aangemerkt voor FWA, voor vast-mobiel breedband dus. Enkele landen hebben die beleidskeuze opgepakt voor de doelstelling om ook in het buitengebied 30 Mbps internet alom beschikbaar te maken. De technologie uit de 5G roadmap wordt ook gebruikt om FWA of WTTx sneller te maken, maar dit beleid staat in zekere zin haaks op de ambitie van de mobiele operators met 5G op de drie andere pijlers. 

Kandidaten voor 5G-steden

Er is nog geen netwerk van 5G-steden in de EU, maar de contouren van dat netwerk worden wel zichtbaar. De Europese Commissie is bezig met de inventarisatie en verwacht dat de landen in de loop van 2018 met hun nominaties komen. Het netwerk-van-netwerken zal bestaan uit hoofdsteden én steden waar al veel kennis zit. 

Verspreid door Europa zitten er grote mobiele operators en grote toeleveranciers. Hun researchlaboratoria zijn vaak het hart van een cluster technologiebedrijven en universiteiten. Oulu en Espoo in Finland zijn Nokia-steden. Ericsson zit Stockholm, maar ook in Aken in samenwerking met Vodafone en de technische universiteit van Aken. 

München is ook zo’n 5G-stad. Telefónica Duitsland doet er testwerk met partner Huawei. Niet onbelangrijk is dat zo’n beetje de hele Duitse auto-industrie er bij elkaar is gaan zitten voor het onderzoek naar telematica. Dat gaat veel verder dan BMW en Siemens, die in München gevestigd zijn, alle andere automerken en de automotive toeleveranciers zitten er ook. 

Uit een serie plannen en initiatieven komen ook al de namen van Madrid, Barcelona, Milaan, Turijn, een reeks kleinere Italiaanse steden. Ook in landen buiten de EU zijn er projecten, zoals in Sint-Petersburg en Istanbul

De grote EU-landen zijn ver met vergunningen

De 3,5 GHz-band is door de Europese Unie aangewezen als pioniersband. Veel regeringen zijn er dan ook actief mee bezig. Spanje wil begin 2018 vergunningen uitgeven in 3,5 GHz en 1,5 GHz. De 700 MHz band kan nog niet worden vrijgemaakt want die is erg belangrijk voor tv. De band wordt ook nog ingezet voor FWA.  

De Britse overheid heeft de 3,5 GHz band geïdentificeerd als 5G-band en werkt aan een planning om point-to-point toepassingen op te ruimen.
Ofcom verstrekt testvergunningen sinds 2015, onder meer aan Vodafone en Ericsson in Londen.

De Duitse overheid heeft een nationale 5G-strategie aangenomen en wil in 2018 de 3,5 GHz-band gaan veilen. De mobiele branche krijgt daardoor de felbegeerde continuïteit: van testen via pre-commerciële netwerken naar volledige realisatie. 

In Italië is de 3,5 GHz-band in 2008 uitgegeven. De operators hebben daardoor de handen vrij voor refarming en testen met 5G, in meerdere steden lopen er al projecten.

In Frankrijk moet de 3,5 GHz-band in 2020 beschikbaar zijn voor 5G. Arcep geeft op beperkte schaal experimenteervergunningen uit, zoals aan Free Mobile in Parijs. Er is echter een krachtige lobby vanuit de Franse regio’s om 3,5 GHz in te zetten voor internet in het buitengebied. Een deel van de band wordt bestend voor FWA.

Samenwerking rondom de Oostzee

De Scandinavische landen werken van oudsher samen. Ook bij 5G komt er een strategie voor de hele regio. In Zweden lopen de bestaande 3,5 GHz vergunningen af op 31 december 2017. De besluitvorming werd uitgesteld omdat 5G al volop in de belangstelling stond. De Zweedse overheid vindt de tijd rijp om de aandacht te verplaatsen van testen naar uitrollen. Het tijdpad loopt tot in 2023.  

In Finland zijn testvergunningen uitgegeven: in mei dit jaar stond de teller al op dertien projecten.  Een voorbeeld is dat Telia Finland en Nokia testen met low-latency. De Baltische staten zoals Estland ("e-Stonia") en Letland volgen het tijdpad van de Scandinavische landen
Denemarken was een van de pioniers met WiMAX, waardoor de band niet zonder meer vrij beschikbaar is. 

Vast-mobiel breedband in midden-Europa

In Tsjechië en Slowakije en ook in Montenegro is de 3,5 GHz band bestemd voor FWA. Slowakije heeft de 3,5 GHz band al geveild, met de nadruk op de uitrol van breedband in het buitengebied. Het spectrum is uitgegeven in regionale vergunningen met uitrolverplichtingen voor vast-mobiele diensten. Operators in Tsjechië werken aan WTTx, snel breedband in het buitengebied. 

Hasselt als 5G-stad in Vlaanderen

In België spelen meerdere zaken. De 3,5 GHz band is in België beschikbaar, maar de situatie wordt wat gecompliceerd door enkele kleine vergunninghouders. Die bedrijven hebben jaren geleden een vergunning gekregen met het oog op WiMAX. Deze oude rechten gelden nog. Verder is het gewest Brussel berucht om de strenge normen voor het vermogen van antennes. 

De mobiele operators in België testen 5G-techniek of voorlopers daarvan. Proximus begint samen met Huawei aan de uitbouw van 4.5G diensten, als tussenstap. Ericsson heeft in Hasselt een 5G Life Campus, eem samenwerking met Corda voor 5G-toepassingen. Hasselt lonkt ook naar samenwerking met het bedrijfsleven in de regio Eindhoven, ongeveer 70 kilometer verderop.

De Tweede Kamer wil dat er ook in Nederland minstens een 5G-stad wordt uitgekozen. Een motie met die strekking kreeg onlangs de steun van een brede kamermeerderheid. Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat houdt de boot af en zegt te kunnen vertrouwen op de markt om 5G te introduceren. Daarbij wijst het ministerie op de 700 MHz-band, die volgens de planning in 2019 wordt geveild. 

Die redenering gaat echter voorbij aan het belang dat overheden en industrie overal hechten aan 3,5 GHz en aan de hoeveelheid R&D die er nog nodig is om 5G te ontwikkelen. 



tp:vandaag

Elke werkdag rond 10.00 uur verstuurt Telecompaper de gratis "tp:vandaag".

Meld u nu aan

Categorieƫn:
Landen:
::: voeg een reactie toe