0
Breedband

Telecompaper: trends voor 2016

maandag 8 februari 2016 | 15:32 CET | Achtergronden

De Nederlandse telecommarkt heeft een interessant jaar voor de boeg. Telecompaper heeft voor u de belangrijkste trends voor 2016 op een rijtje gezet plus een overzicht van reguleringsaanpassingen en te verwachten consolidatie op de Nederlandse markt.

Internet of Things

De verwachting is dat de Nederlandse mobiele netwerkoperators ook de komende jaren hun inkomsten nog verder zullen zien dalen (in 2016 rond 2%) en daarom hun toevlucht zoeken in andere diensten, waaronder IoT/M2M. Het Internet of Things (IoT) betekent dat er steeds meer apparaten internettoegang nodig hebben om te functioneren. Hierbij is van belang dat de onderliggende infrastructuur een grote hoeveelheid apparaten tegelijk kan bedienen. Hiervoor worden bestaande mobiele en soms vaste netwerken voor M2M-diensten gebruikt, waaronder slimme meters en container tracking in havens. Daarnaast worden er nieuwe technologieën ontwikkeld.

In 2015 kwam een nieuwe technologie opzetten die voor IoT geschikt is, gebaseerd op de open standaard LoRaWAN. LoRaWAN staat voor Low Power, Long Range Wide Area Network en gebruikt licentievrij, ongebruikt spectrum. In Nederland is KPN uit de startblokken geschoten met de aanleg van LoRaWAN-netwerken in Den Haag en Rotterdam en zal in het tweede kwartaal van 2016 landelijke dekking bereiken. Naast KPN is de start-up The Things Network (TTN) bezig met de uitrol van netwerken gebaseerd op de LoRaWAN-standaard in Amsterdam en Groningen en de verwachting is om eind 2016 de meeste Nederlandse steden te kunnen bedienen. Verder zullen bedrijven vooral lokale en regionale netwerken uitrollen, zoals Sogeti al deed in Vianen, dankzij het lage instapniveau wat betreft aanleg en kosten.

Deze LoRaWAN-netwerken zijn in eerste instantie interessant voor overheden en bedrijven om smart city-concepten handen en voeten te geven, door middel van slimme lantarenpalen, bushokjes, stoplichten en ander buitenmeubilair of sensoren om verkeersstromen in real time en continu te meten. Voor deze 'low power-long range'-netwerken geldt dat ze tegen lage kosten kunnen worden ontwikkeld. De mobiele operators hebben echter ook hun LTE-netwerken opgebouwd. De grote capaciteit en landelijke dekking daarvan zullen ook worden ingezet voor M2M-toepassingen. Er zijn al oudere toepassingen voor M2M, vaak via 2G. Standaarden zoals NB-IoT bieden daarvoor een migratiepad naar 4G. Voor 2016 wordt verwacht dat Vodafone en Tele2 zich meer gaan manifesteren op deze markt met hun LTE-netwerken en bestaande M2M-oplossingen.

Smart home

Het gedeelte van IoT dat interessant is voor de massamarkt is te vangen onder de term smart home. Hierbij zijn vooral de slimme thermostaten zoals Toon, Nest, Anna en de slimme led-lampen van Philips (Hue) de meest bekende. Op dit moment zijn er drie telecomaanbieders die smart home-diensten aanbieden in combinatie met telecompakketten: Fiber Nederland begon in de zomer van 2015 en in oktober 2015 volgden KPN en Delta

Naast het verder uitbreiden van de smart home-diensten door deze aanbieders verwacht Telecompaper dat andere operators in de loop van 2016 ook hun eerste stappen zullen zetten op deze markt. Door samen te werken met leveranciers van gas en/of stroom, fabrikanten van slimme thermostaten en andere apparaten en beveiligingsbedrijven, kunnen uitgebreidere multiplay-pakketten in de markt gezet worden.

OTT live TV

Door de introductie van OTT TV-apps die live TV-diensten aanbieden, zoals Play van KPN, Knippr van T-Mobile en de NLziet live-app van de NPO, RTL en SBS, wordt het cord cutting gestimuleerd. Op dit moment is de invloed op de traditionele televisiemarkt nog niet zichtbaar, dit zou aan het einde van 2016 wel het geval kunnen zijn. Het grotere gevaar voor aanbieders van traditionele televisie komt van de zogenaamde cord nevers, vooral jongeren die hun video en tv content voornamelijk via internet kijken en als ze zelfstandig gaan wonen ook geen traditionele televisie-aansluiting bij een kabelaar of IPTV via DSL of glasvezel gaan afnemen. Het is nog niet duidelijk hoe groot deze groep is en of hun kijkgedrag hetzelfde blijft als zij in een andere huishoudsituatie terecht komen.

Mobiel betalen

Door de samenwerking tussen KPN en Rabobank lijkt mobiel betalen een vlucht te gaan nemen in 2016, maar de groep die gebruik kan maken van deze oplossing is nog te beperkt. Tenzij de andere banken en mobiele operators zich bij dit initiatief aansluiten, zullen de oplossingen van smartphone-fabrikanten zoals Apple Pay, Samsung Pay en/of Android Pay er eerder voor kunnen zorgen dat mobiel betalen gewoon wordt in Nederland. Of deze oplossingen al in 2016 in Nederland beschikbaar worden, is nog niet bekendgemaakt, maar de kans is wel groot.

Breedband in buitengebieden

Met KPN en T-Mobile die LTE als alternatief voor vast internet zijn gaan aanbieden, lijken de behoeftes van buitengebieden van Nederland eindelijk te worden geadresseerd. KPN richt zich hierbij heel specifiek op de buitengebieden waar geen goed breedband via DSL beschikbaar is, terwijl T-Mobile zoals het zich laat aanzien LTE als vervanging van vast internet in heel Nederland in de markt wil zetten.

Verder gaat Greenet onverdroten door met het testen van mobiel breedband in buitengebieden in Zeeland, waarbij LTE als basis dient en worden er meer provinciale subsidies uitgegeven aan glasvezelcoöperaties en -bedrijven, zoals onlangs in Brabant. Glasvezelnetwerkeigenaar CIF is al begonnen met uitrol van glasvezel in de buitengebieden en gaat daar mee door.

Virtual Reality

Na wearables (2013-2015) wordt 2016 het jaar van Virtual Reality (VR). Microsoft heeft Hololens en Samsung heeft sinds eind 2015 haar Gear VR beschikbaar. Facebook’s Oculus en HTC hebben de beschikbaarheid van hun VR-brillen al bekendgemaakt. En Sony zal haar VR-bril op de markt brengen, die waarschijnlijk geschikt is voor gebruik met een smartphone en met de Playstation 4.

Daarnaast lijkt Alphabet (eigenaar van Google) een speciale VR-afdeling te hebben opgericht en verschijnen er wekelijks geruchten dat Apple ook met VR bezig, hoewel CEO Tim Cook bij de bekendmaking van de kwartaalcijfers alleen zei VR wel interessant te vinden. Net zoals de wearables zal VR in eerste instantie een niche product blijven in Nederland en de focus zal vooral naar VR voor mobiel gebruik verschuiven.

Naast bovenstaande trends zullen veranderingen in wetgeving zorgen voor interessante ontwikkelingen en wordt er dit jaar ook nog spectrum geveild, niet voor mobiele diensten maar voor digital televisie.

Aanpassing netneutraliteit

Per 30 april 2016 zijn de Europese netneutraliteitsregels ook in Nederland van toepassing, waarmee het voor mobiele aanbieders om bepaalde OTT-diensten zonder dataverbruik aan te bieden, oftewel zero-rating. Er is nog geen toezichtkader, meldt ACM. Berec, alle toezichthouders samen dus, werkt aan een set van richtsnoeren voor toezichthouders. Dat advies moet uiterlijk 30 augustus 2016 worden vastgesteld. Tot die tijd kan alleen worden getoetst aan de (letterlijke) tekst van de verordening en de Nederlandse wet, die nog aangepast moet worden.

Onder de huidige netneutraliteitswet is dit verboden in Nederland, maar vanaf eind april zouden KPN, Vodafone en T-Mobile respectievelijk Spotify, Napster en Deezer (waarmee ze al een marketingovereenkomst hebben) kunnen aanbieden als onderdeel van een abonnement waarbij het gebruik van de muziekdienst niet wordt verrekend met de databundel.

Ook voor OTT TV-diensten als Play van KPN, Knippr van T-Mobile en TV Anywhere van Vodafone zijn zulke constructies mogelijk. Daarnaast zou een operator het voorbeeld van T-Mobile US kunnen volgen met BingeOn (zero rating bij videodiensten) of Music Freedom (zero rating bij streaming-muziek), waarbij T-Mobile het meest voor de hand ligt om daarmee te komen.

Weer lagere roaming tarieven, afschaffing in 2017

Een andere EU-maatregel is het afschaffen van roaming per april 2017. Om tot de afschatting te komen word nog één stap gezet per 30 april 2016, waarbij de maximum roaming-opslagen worden verlaagd naar 5 eurocent per minuut, 2 eurocent per SMS en 5 eurocent per MB. De Europese Commissie stelt de grenzen van fair use nog vast, waarbij of de telecomlobby wint en de fair use-limiet laag uitvalt of niet en de consument heel blij wordt.

Wft ook voor mobiele operators?

Verder noemen wij hier de onderhandelingen tussen de mobiele operators en het Ministerie van Financiën over de invoering van de Wet financieel toezicht (Wft), waarbij volgens de letter van wet het verstrekken van smartphones tegen een maandelijkse bedrag onder hetzelfde strenge toezicht zou gaan vallen als andere financiële kredietverlening, zoals hypotheken, autofinancieringen of persoonlijke leningen.

In principe had een compromis om de Wft buitenwerking te stellen gevonden moeten worden voor het einde van 2015, maar dat is niet gelukt. De onderhandelingen over de Wft en het financieel toezicht zijn verlengd tot 1 maart. De sector biedt zelfregulering aan via een gedragscode en belooft zich wederom aan te sluiten bij het BKR. Hoe dit onderhandelingsresultaat uitpakt, is nog niet te zeggen. Dit jaar komt er wel meer duidelijkheid over de handset-subsidie en wordt duidelijk of de al geleidelijk ingezette hervormingen genoeg zijn.

Spectrumveiling Digitenne

In 2016 wordt ook een veiling voor spectrum gehouden, deze keer niet voor mobiel spectrum, maar voor digitale tv via de ether (DVB-T2). KPN is nu licentiehouder met het Digitenne-product en zal weer gaan bieden. De veiling wordt uitgeschreven, omdat tijdens de consultatie een tweede partij zich meldde bij Economische Zaken die geïnteresseerd is in een licentie voor DVB-T2 diensten. Welke partij dat is, werd niet bekendgemaakt, Telecompaper vermoedt dat of Media Broadcast, de Duitse DVB-T2 netwerk operator, of de M7 Groep, eigenaar van satelliet aanbieder CanalDigitaal deze tweede geïnteresseerde is.

Consolidatie in Nederland gaat verder

Liberty Global en Vodafone praten op dit moment over de vorming van een joint venture van de Nederlandse activiteiten. Als de jv tot stand komt, dan krijgt Nederland een tweede speler met een (bijna) landelijk dekkend vast en mobiel netwerk: Ziggo/Vodafone. De Nederlandse situatie zal in ieder geval geen belemmering kunnen zijn voor Europese goedkeuring van de eventuele fusie, aangezien er geen mobiele speler verdwijnt.

Tegelijkertijd probeert Deutsche Telekom haar Nederlandse dochter T-Mobile te verkopen, hoogstwaarschijnlijk zal een private equity partij er met de buit van door gaan. De kabelactiviteiten van Delta zullen wel eens verkocht kunnen moeten worden omdat het energiebedrijf moet voldoen aan de splitsingswet en daar geld voor nodig heeft. De meest logische koper is CIF die de infrastructuur zelf houdt en gaat verglazen. De klanten en diensten worden dan bij CIF-dochter Caiw ondergebracht.

Indien de joint venture niet doorgaat is de kans groot dat Ziggo toch T-Mobile wil overnemen van Deutsche Telekom. Voor Vodafone zou het dan verstandig zijn zich te gaan versterken op de vaste markt. Dit kan bijvoorbeeld door CIF’s dochter Caiw over te nemen en samen met CIF de kabelactiviteiten van Delta te kopen, waarbij CIF de infrastructuur krijgt en Vodafone/Caiw de klanten en diensten.

Kortom, het belooft weer een afwisselend en enerverend jaar te worden voor de telecomsector, zowel in Nederland als internationaal. Uiteraard zal Telecompaper u van alle trends op de hoogte houden en zorgen voor de nodige duiding, inzichten en analyses.



tp:vandaag

Elke werkdag rond 10.00 uur verstuurt Telecompaper de gratis "tp:vandaag".

Meld u nu aan

Categorie├źn:
Landen:
::: voeg een reactie toe