Deutsche Telekom en France Telecom laten hun Britse dochters, T-Mobile UK en Orange UK, opgaan in een 50/50 joint venture. Het wordt de marktleider met 28,4 miljoen abonnees en een marktaandeel van 37 procent. In de joint venture gaan tevens de breedbanddactiviteiten van Orange op, en het 50 procentsbelang van T-Mobile in de 3G-netwerk joint venture met 3 UK. De CEO van Orange (Tom Alexander) wordt de CEO van de nieuwe onderneming, de CEO van T-Mobile (Richard Moat) wordt COO.
Afhankelijk van een wederzijds boekenonderzoek denken de partijen eind oktober de overeenkomst definitief te zullen tekenen. In de 18 maanden erna zullen beide bedrijven hun huidige marketing handhaven en zich beraden op een nieuwe strategie, mogelijk rond een nieuwe merknaam. Ook zullen de toezichthouders zich nog moeten uitspreken over de fusie, in het licht van zowel marktaandeel als het bezit van spectrum.
De beide moederbedrijven noemen diverse voordelen van het samengaan. Om te beginnen leiden zij de ‘lang verwachte consolidatie op één van Europa’s meest competitieve markten’. Verder zal de dekking, ook binnenshuis, verbeteren doordat de netwerken elkaar enigszins aanvullen. De belangrijkste voordelen zijn echter financieel van aard: er ontstaan enorme kostenvoordelen door het fuseren van de twee netwerken. En dat heeft weer het voordeel dat er meer middelen overblijven voor het ontwikkelen van nieuwe diensten. Van de resterende vrije kasstroom zal 90 procent naar de beide moederbedrijven gaan, zodat ook hun aandeelhouders van de fusie kunnen profiteren. Deutsche Telekom en France Telecom zullen hun belang als zodanig (dus 50% van de joint venture) meeconsolideren in hun resultaten. Hun vrije kasstroom moet vanaf 2010 profiteren van de joint venture, en de winst per aandeel vanaf 2011.
Zoals gezegd, de consolidatie werd al lang verwacht, zeker na de verslechtering van de resultaten bij T-Mobile, die in april tot een winstwaarschuwing bij DT leidde. Toch is het opvallend dat DT en FT als eerste de handdoek in de ring gooien, en niet de partij die de markt als laatste betrad: Hutchison Whampoa en zijn 3 UK. Overigens zal de deal er op termijn toe leiden dat er nog maar drie afzonderlijke netwerken overblijven, want ook de netwerk joint venture van T-Mobile en 3 UK gaat op in de nieuwe onderneming. Vodafone en O2 (onderdeel van Telefonica) zijn de andere netwerkeigenaren.
De belangrijkste vraag die door de overeenkomst wordt opgeroepen is: wat wordt de nieuwe merknaam? Zowel Orange als T-Mobile hebben een internationaal sterk merk opgebouwd. Het Orange-merk, ooit bedacht door het genoemde Hutchison Whampoa, ontstond in de 2G (GSM) periode en groeide vervolgens internationaal uit tot een sterk en innovatief merk, alvorens overgenomen te worden door France Telecom. Ook in de naam T-Mobile is het nodige geinvesteerd. Behalve in Oost-Europa is het merk sterk in onder andere Nederland en de VS, waar het nadrukkelijk als ‘mobile-only’ en als ‘fixed replacement’ in de markt wordt gezet.
De ironie is dan ook groot: niet 3 UK verdwijnt, de nieuwe merknaam uit de burelen van Hutchison Whampoa, speciaal bedacht voor de 3G-wereld (UMTS), maar mogelijk wel de merknamen van twee Europese reuzen, inclusief het door Hutchison bedachte Orange. En dat terwijl 3 UK alom gezien wordt als de operator met het zwakste netwerk en de zwakste balans.
De vraag dringt zich tevens op: waar kan de samenwerking van DT en FT nog meer toe leiden? Nu is de overlap in de portefeuille beperkt: DT is niet in Frankrijk actief en concentreert zich op Oost-Europa en de VS; FT is niet in Duitsland of de VS actief en heeft activiteiten in Europa en Afrika. De belangrijkste overlap is te vinden in de zwaar bevochten Poolse markt, waar niet DT maar FT de voormalige PTT bezit, Oostenrijk, Slowakije en Roemenie. Op termijn zou dit zelfs kunnen leiden tot een volledige fusie van DT en FT, iets wat in een grijs verleden ook al eens aan de orde was. Hoe dan ook, Groot-Brittannie is inmiddels de derde markt waar de beide partners elkaar vinden: enkele jaren geleden verkocht Deutsche Telekom zijn Spaanse dochter Ya.com aan Orange en France Telecom verkocht het Nederlandse Orange aan T-Mobile.
We constateren dat de fusie voornamelijk door financiele motieven is ingegeven. Op zichzelf is daar weinig mis mee, want als de markt te klein is voor vijf spelers, dan is actie geboden. Het feit dat hier sprake is van een joint venture voorspelt echter niet veel goeds. Onderzoek wijst uit dat joint ventures in het algemeen op termijn niet overleven; gaat het slecht, dan willen de moederbedrijven ervan af, gaat het goed, dan willen ze allebei hun zeggenschap verhogen. Met de belangen 50/50 verdeeld, zijn de voortekenen dan ook niet gunstig. De komende maanden al zal blijken wie het gevecht om de merknaam gaat winnen. Komen ze er niet uit, en wordt gekozen voor een nieuwe naam, dan zullen vooral de andere operators (Vodafone, O2, 3 UK) in hun vuistje lachen.
In dit opzicht is de Australische deal tussen Vodafone en 3 Australia (eveneens een 50/50 JV) overigens veel duidelijker, omdat al bij voorbaat gekozen werd voor het handhaven van de Vodafone-naam.
Een tussenoplossing kan geboden worden door beide merken te laten voortbestaan als MVNO op het gefuseerde netwerk. Zelfs de naam 3 UK zou daarop dan als MVNO gezien kunnen worden. De vraag is daarmee: is het louter een financiële ingreep, of is er ook een commercieel aspect waardoor het goed is om de bestaande merknamen het veld te laten ruimen. De komende anderhalf jaar zal het leren.
